Kulture stanu wojennego , trudno jest określić jednym słowem, gdyż istniały tu różnorodne przełomy i odszczepienia wywołane prawdopodobnie panującym na świecie chaosem. Jednakze kulture tą można w pewien sposób uporządkować, co znacznie ułatwia fakty odczytywania przez nas wojennej przeszłości. Na fali ruchu społecznego , jakim była „Solidarność”, we wczesnych latach osiemdziesiątych , rozpoczął się długi okres , w którym kulture wprowadzano oficjalnie do dzieł zakazanych i obejmowano ją zakazem publikacji. Liczne kongresy środowisk intelektualnych i artystycznych dokonywały obrachunku strat, jakie poniosła sztuka i obliczeń moralnych. Obrady Kongresu Kultury Polskiej przerwało wprowadzenie stanu wojennego. Władzę znacznie ograniczyły cenzurę1), dopuszczając na ekrany kinowe i telewizyjne kilkadziesiąt filmów i programów wcześniej objętych zakazem projekcji. Miedzy innymi przywrócono „ Indeks” Tadeusza Kijowskiego, „Młyn” Tadeusza pałki, oraz „On” Piotra Andrzejewa. Filmem o randze symbolu stał się „Człowiek z żelaza” Andrzeja Wajdy, który był premierą w roku 1981. Wajda pokazał w nim rzeczy dziejące się w kraju, a jego bohaterami są ludzie wyrzuceni z pracy, bez powodu zatrzymani przez milicję, oraz bici na przesłuchaniach. Pisarze w tych latach podejmowali rozrachunek z własną formą twórczości i biografią na kartach autobiografii , dzienników , bądź wywiadów. Powoli dotychczasowa sztuka ustępowała przed głodem autentyku. W tym okresie odbywało sie też scalanie polskiej kultury emigracyjnej z kulturą krajową. Po raz pierwszy szerzej i dokładniej poznano zarówno twórczość Gombrowicza , jak i powieści polityczne Stefana Kisielewskiego. Wzmogło się też zainteresowanie kultury dorobkiem muzycznym polskich kompozytorów emigrantów, na przykład Romana Palestra. Procesu tego już nie zahamowała emigracja wielu twórców, na przykład Stanisława Barańczaka , którzy wyjeżdżali szukając możliwości pracy za granicą naszego kraju, rządzonego przez dyktaturę wojskową.
Dzieje jakie wyróżniają kulture na ziemiach polskich sięgają czterech i pół tysięcy lat, czasu, kiedy osiadł tu przybyły z południa lud ceramiki wstęgowej, biegły w uprawie roli, za pomocą narzędzi z drewna lub kamieni. Łowcy i paterze , którzy osiedlili się w szóstym wieku osiedlili się na żyznych ziemiach i dali początek narodowi mieszkającemu tu do dziś. Niestety jest za wcześnie by pojawił się jakiś obraz stanowiący świadectwo tejże kultury, jednakże zachowały się prostsze przekazy świadczące o tym, że niegdyś ona tu istniała. Pięćset lat później plemię pucharów lejkowatych wydobywało już tu krzemień, który służył na ostrza do siekier. Na bałtyckich plażach zbierano jantar, który słynnym szlakiem bursztynowym dostarczany był do Grecji, Rzymu i Kartaginy. Narzędziem z brązu nasi przodkowie zaczęli posługiwać się około 1800 lat przed naszą erą, a żelaznymi tysiąc lat później. W tym też okresie pojawiła się też po raz pierwszy sztuka, którą tworzono w sposób prosty lecz niezwykle estetyczny i piękny. Ten proces został przypieczętowany rozwojem kultury łużyckiej, których kolebką były dzisiejsze tereny wielkopolski. Jej pozostałościami są pozostałości po licznych grodach, siedzibach zamożnych rodów, które też określa się mianem sztuka. Liczne najazdy sąsiedzkich plemion osłabiły kulturę łużycką, a ostatecznie pogłębił ją upadek cesarstwa zachodniorzymskiego, ogromnego rynku zbytu dla bursztynu, futer, wosku i niewolników. W siedemnastym wieku rozwijała się wśród słowian nowa forma organizacji społecznej, zwana opole. Na wspólnym terytorium gospodarzyły rodziny, które dzieliły się owocami lasów i jezior , ale też świadczyły daninę i robociznę na wspólne cele, a nawet tropiły przestępców, jeśli wdarli się oni w granice opola. W połowie dziesiątego wieku do bram grodów słowiańskich zapukała chrześcijańska Europa. W tym okresie szczególnie mocno ujawniła się sztuka, która przetrwała w postaci geometrycznych ornamentów, wykonywanych najczęściej na naczyniach ceramicznych.
Kultura i sztuka. Czy te wyrazy można stosować wymienni? W końcu kultura, to nic innego jak ogół materialnych i niematerialnych wytworów ludzkiego działania, wszystko, co zostało stworzone przez człowieka, w znaczeniu węższym; zespół norm, wartości, przekonań i tym podobnych. Natomiast sztuka według definicji jest dziedzina działalności ludzkiej, uprawiana przez artystów, w skład której wchodzi miedzy innymi obraz. Przytoczenie definicji, tłumaczy sztukę, jako pojęcie zawierającego się w terminie kultura. Które swoim obszarem obejmuje szersze konteksty. Tak jak wspomniane zostało to wyżej w skład sztuki wchodzą dzieła jakie jak obraz, rzeźba, czy utwór muzyczny. Muszą być one wykonane, przez artystów w danej dziedzinie. Często zdarza się, że przesłanie które kieruje do odbiorcy autor, może zostać opacznie odebrane. Najczęściej ma to miejsce w przypadku dzieł pisanych, wierszy czy innych utworów literackich. Kulturę można podzielić na wiele mniejszych pod grup, tak aby łatwiej wyjaśnić jakiego obszaru dotyczy. Trudno byłoby wymieniać wszystkie, jednak przytoczyć można między innymi kulture fizyczna, kulture językowa, kulture masowa, kulture multimedialna i tym podobne. Dla przykładu kultura językowa jest stopniem znajomości danego systemu językowego i umiejętność świadomego posługiwania się nim. Działalność mająca na celu określenie norm językowych i jaj upowszechnianie. Kultura fizyczna natomiast obejmuje wszystkie wartości i działania związane z dbałością o budowę i postawę ciała, rozwój sprawności i wydolności fizycznej dla zachowania i przywrócenia zdrowia. Jak widać wystarczyło przytoczyć wyjaśnienia dwóch rodzai działalności kultury, aby jasno zaprezentować iż gdy pojawia się podział poszczególne rodzaje nie mają ze sobą zbyt wiele wspólnego. I stawiają ogólne pojęcie kultura jak naprawdę szerokie! A definicja przytoczona na początku jest bardzo niewymierna, gdyż za kurtka. Jednak aby opisać całość tego pojęcia, potrzeba by napisać książkę!
Wielu ludzi nie docenia słowa kultura. Uważają, że to słowo wyszło już z obiegu, że jest niepopularne i zwiotczałe. A należy tutaj wspomnieć, że to poprzez kulture ludzie coraz częściej mogą rozwijać swoje zainteresowania i marzenia. Kultura stanowi jedno z najważniejszych dóbr, które jest przekazywane pokoleniom przez poprzedników. Dzięki kulturze wielu ludzi potrafi się zachować w określonych sytuacjach należycie, tak jak tego kultura osobista wymaga. Poprzez kulture człowiek potrafi się zachować w miejscach publicznych w odpowiedni sposób, co na pewno jest bardzo korzystnym zjawiskiem, pozwalającym przede wszystkim na odniesienie korzystnego wrażenia w stosunku do samego siebie. Poprzez kulture osobistą, którą powinien posiadać każdy z nas, człowiek ma możliwość obcowania z ludźmi w różnego rodzaju miejscach publicznych oraz w wielu innych miejscach, które zapewniają rozwój intelektualny młodego człowieka. Kulture osobistą zdobywa się przede wszystkim w domu rodzinnym, to tam ludzie pobierają pierwsze lekcje od swoich rodziców, jak zachować się w odpowiednich miejscach i sytuacjach. To właśnie dom rodzinny uczy kultury w miejscach publicznych, kultury w stosunku do innych ludzi a także w wielu innych sytuacjach, dzięki którym człowiek w przyszłości będzie mógł swobodnie przebywać wśród innych ludzi. Kultura to nie tylko wychowanie i sztuka dobrego wychowania. Kultury uczą także różnego rodzaju miejsca kulturalne i publiczne takie jak teatry, muzea, filharmonie oraz wiele innych miejsc tym podobnym. Ludzie pozbawieni kultury często znajdują się na marginesie społeczeństwa, co niewątpliwie jest niekorzystnym zjawiskiem i bardzo często prowadzi do upodlenia człowieka. Dzisiejsza Polska to kraj, w którym na kulturę zaczyna się zwracać coraz to większą uwagę. Jest to bardzo pozytywne zjawisko, które należy w odpowiedni sposób pielęgnować, tak aby w przyszłości nie doszło do odstąpienia społeczeństwa od kultury, która wokół nas się dzieje i którą należy podziwiać.
Kultura to pojęcie bardzo szerokie i nie da się go jednoznacznie określić. Przede wszystkim kultura to wszystko to, co człowiek nabywa w społeczeństwie, czego uczy się od ludzi, co wytwarza i z czym obcuje. Dwie podstawowe części kultury to jak wiadomo kultura materialna i niematerialna. Ta pierwsza to wszystko to, co jest namacalne i co zmienia się wraz z zbiegiem czasu. Do wytworów tego rodzaju kultury na pewno zaliczymy samochody czy komputery, które z dnia na dzień stają się lepsze, bardziej funkcjonalne i nowoczesne. Do kultury materialnej zaliczymy wiele sprzętów, które wynalezione zostały już dawno temu i które wciąż sa modernizowane. Dzięki dorobkowi ludzkości dzisiaj jesteśmy w stanie żyć i funkcjonować jednocześnie korzystając w wielu wynalazków, jakie zostały nam przekazane z pokolenia na pokolenie. W skład kultury wchodzą różnego rodzaju przedmioty codziennego użytku, czyli stoły, łyżki, telewizory. Obraz, film wszystko to również zaliczane jest do pojęcia kultury. Kolejną częścią kultury jest ta niematerialna, w której skład wchodzą przede wszystkim normy, obyczaje i tradycje, jakie przekazywane są z pokolenia na pokolenie i które kultywowane są w społeczeństwie. Trudno wyobrazić sobie życie, w którym ludzie nie postępowaliby według określonych norm i zasad. Panowałby wtedy ogromny chaos a na ulicach czy w innych instytucjach spotykalibyśmy się z agresją i nieprzyzwoitym zachowaniem. Trudno byłoby wtedy wymagać od kogoś poprawnego zachowania skoro nigdzie nie zostałyby przedstawione poprawne jego wzory. Przede wszystkim, więc kultura to pewne wartości, które wskazują na to, co jest dobre i akceptowane w społeczeństwie a co z kolei nie i za co grożą sankcje takie jak dezaprobata czy odrzucenie w grupie. Ponad to kultura niematerialna to język, dzięki któremu jesteśmy w stanie komunikować się z innymi ludźmi, przekazywać najważniejsze tradycje i wiadomości. Dzięki kulturze człowiek uczy się życia w społeczeństwie, wie jak ma się zachować i dąży cały czas do pewnego ideału.